Armagnac is de brandy van Gascogne, in het zuidwesten van Frankrijk, en wordt vaak de oudste brandy van het land genoemd. Al in 1310 schreef prior Vital du Four over de heilzame deugden van deze eau-de-vie, en daarmee is armagnac ouder dan zijn bekendere noorderbuur cognac. Het is de spirit van familiedomeinen, oude jaargangen en uitgesproken karakter. In deze collectie vind je armagnac van een jonge VS tot oude XO en vintage flessen van decennia oud.
Wat is armagnac? Gascogne, drie gebieden en vier druiven
Armagnac heeft sinds 1936 een beschermde herkomstbenaming (AOC) en komt uit delen van de departementen Gers, Landes en Lot-et-Garonne. Het gebied is verdeeld in drie zones. Bas-Armagnac levert het grootste deel van de productie, gevolgd door Armagnac-Ténarèze. Haut-Armagnac is een heel kleine zone met maar een fractie van de productie.
Er zijn tien druivenrassen toegestaan, maar vier doen het werk: Ugni Blanc, Baco Blanc (een hybride), Folle Blanche en Colombard.
Armagnac en cognac: het verschil zit in de distillatie
De meeste armagnac wordt maar één keer gedistilleerd, in het alambic armagnacais: een koperen kolomketel die continu werkt en in 1818 werd gepatenteerd. Het distillaat komt er meestal met 52 tot 60 procent alcohol uit. Sinds 1972 is ook dubbele distillatie in een pot still toegestaan, de methode die cognac altijd gebruikt.
Daarna rijpt de eau-de-vie in eikenhouten vaten van ongeveer 400 liter, grotendeels gemaakt van eik uit Gascogne of de Limousin. Het resultaat is doorgaans voller en rustieker dan cognac, met tonen van gedroogde pruim, vijg, vanille, toffee en kruiden die met de jaren dieper worden. Ook de schaal verschilt: Armagnac maakt zo'n drie miljoen flessen per jaar, tegenover ruim tweehonderd miljoen in Cognac.
Van VS tot vintage: leeftijdsaanduidingen op het etiket
Een VS of drie sterren heeft minstens een jaar op eikenhout gelegen, een VSOP minstens vier jaar en een Napoléon minstens zes. XO en Hors d'Âge zijn minimaal tien jaar oud, maar vaak veel ouder. Typisch voor armagnac is de vintage: een fles uit één enkel oogstjaar, iets wat je bij cognac veel minder vaak ziet. Daarnaast is er Blanche d'Armagnac, sinds 2005 een eigen AOC voor heldere armagnac die niet op hout heeft gerijpt.
Armagnac kopen: producenten en jaargangen in onze collectie
Maison Gelas heeft het breedste aanbod, met leeftijden van 10 tot 60 ans, een lange reeks jaargangen en twee Bas-Armagnacs van één druif: een Folle Blanche van 16 jaar en een Ugni Blanc van 18 jaar. Armagnac Veuve Goudoulin brengt Bas-Armagnac als VSOP, Napoléon en XO, met 20, 30 en 40 ans en de jaargang 2005. Bas-Armagnac de Castelfort uit Nogaro levert jaargangen uit de jaren zestig tot negentig en een Pot VSOP in grote flessen. Van Maison Ferrand komen de zeldzame vintages Cerbois 1914 en 1926.
Armagnac drinken en combineren
Schenk oudere armagnac puur, op kamertemperatuur, in een tulpglas en geef hem een paar minuten om open te gaan. Armagnac past bij pure chocolade, gedroogd fruit, notentaart en harde, gerijpte kazen, en is natuurlijk een klassieke digestief. Wie van een oude single malt whisky houdt, herkent in een vintage armagnac dezelfde diepte van lange vatrijping. Meer brandy en andere spirits vind je bij onze sterke drank.
Veelgestelde vragen over armagnac
Wat is het verschil tussen armagnac en cognac?
Beide zijn Franse brandy van witte druiven, maar armagnac komt uit Gascogne en cognac uit de Charente. Armagnac wordt meestal één keer gedistilleerd in een kolomketel, cognac twee keer in een pot still. Daardoor is armagnac vaak voller en rustieker, en er bestaan veel meer vintages van.
Wat is Bas-Armagnac?
Bas-Armagnac is de grootste van de drie zones binnen de appellatie. Het levert het grootste deel van alle armagnac.
Wat betekenen VS, VSOP en XO bij armagnac?
Het zijn minimale rijpingstijden: VS minstens een jaar op hout, VSOP vier jaar, Napoléon zes en XO of Hors d'Âge tien jaar.
Is armagnac een brandy?
Ja. Armagnac is een brandy van wijn, maar alleen brandy uit het afgebakende gebied in Gascogne die volgens de regels van de AOC is gemaakt, mag zo heten.