Priorat wijn is het soort rood dat je proeft en onthoudt: diep, warm en toch strak door een haast zoute mineraliteit. De streek ligt in het binnenland van Tarragona, in Catalonië, op steile hellingen waar druiven op zwarte leisteen groeien. Naast Rioja is Priorat de enige Spaanse wijnstreek met de hoogste status, DOCa, in het Catalaans DOQ.
Wat maakt Priorat wijn zo anders dan andere Spaanse rode wijn?
Het begint bij de bodem. Llicorella heet die hier: brokkelige zwarte leisteen met kwarts, zo arm dat de wortels van de wijnstok diep moeten zoeken naar water. Dat levert kleine oogsten op, met kleine druiven en veel concentratie. De hellingen zijn zo steil dat er vaak alleen met de hand, of zelfs met muilezels, gewerkt kan worden.
De hoofdrolspelers zijn Garnacha (Garnatxa) en Cariñena, lokaal Samsó genoemd. Oude stokken van beide rassen geven de wijn zijn kracht, zijn rijpe zwarte kers en zijn kruidige, soms bijna grafietachtige afdronk. Syrah, Cabernet Sauvignon en Merlot spelen een bijrol. Wil je meer van die warme, zonnige druif proeven, kijk dan ook bij onze Grenache wijnen.
Van kloosterwijn tot de vijf pioniers van Gratallops
De naam komt van het kartuizerklooster Scala Dei, gesticht in 1194. De prior bestuurde er de omliggende dorpen, en zo werd het gebied het Priorat. Na de druifluis en de onteigening van het klooster in 1835 raakte de wijnbouw bijna vergeten.
De ommekeer kwam in 1989. Vijf wijnmakers deelden een kelder in Gratallops en maakten de eerste drie oogsten samen, verkocht onder vijf etiketten: Clos Mogador van René Barbier, Clos Dofi van Álvaro Palacios, Clos Erasmus van Daphne Glorian, Clos Martinet van Josep Lluís Pérez en Clos de l'Obac van Carles Pastrana. Clos Mogador, Clos Erasmus, Clos Martinet en Clos de l'Obac staan ook in deze collectie, net als de Gratallops Vi de Vila van Álvaro Palacios.
Priorat wijnen kopen: dorpen, producenten en stijlen
Sinds de oogst van 2017 kent Priorat een eigen piramide naar Bourgondisch voorbeeld: Vi de Vila (dorpswijn), Vi de Paratge, Vinya Classificada en Gran Vinya Classificada.
- Porrera: Família Nin-Ortiz werkt hier biodynamisch op hoge hellingen, met wijnen als Nit de Nin Mas d'en Caçador en Coma d'en Romeu. Ook Cims de Porrera komt uit dit dorp.
- Poboleda: Mas Doix heeft Cariñena-stokken uit 1902 en oude Garnacha. Probeer de Salanques of de Doix.
- Torroja del Priorat: Terroir al Límit van Dominik Huber maakt frisse, precieze wijnen, zoals Les Tosses van oude Cariñena, gerijpt in beton in plaats van eikenhout.
- Bellmunt del Priorat: Mas d'en Gil, met rood en een witte Bellmunt Blanc.
Daarnaast vind je Torres Perpetual en Mas de la Rosa, de wijnen van Ritme Celler en Clos Gebrat van Vinícola del Priorat. Wit uit Priorat bestaat ook, vaak van Garnacha Blanca, en is een mooie ontdekking naast de bekendere rode wijn.
Priorat en Montsant: buren, maar niet hetzelfde
Rond Priorat ligt, bijna als een ring, de DO Montsant, sinds 2001 een eigen herkomstbenaming. Montsant maakt vaak vergelijkbare blends van Garnacha en Cariñena, maar is een aparte streek. Wijnen zoals Espectacle del Montsant of Com Tu komen dus niet uit Priorat, ook al zit er soms dezelfde familie achter. Deze collectie houdt zich aan Priorat zelf.
Veelgestelde vragen over Priorat wijn kopen en drinken
Hoe smaakt een Priorat wijn?
Vol en rijp, met zwarte kers, pruim, kruiden en een minerale, licht zoute afdronk van de leisteen. De nieuwere generatie kiest vaker voor frisheid en minder hout.
Welke druiven worden gebruikt in Priorat?
Vooral Garnacha en Cariñena, aangevuld met Syrah, Cabernet Sauvignon en Merlot. Voor wit is Garnacha Blanca de belangrijkste druif.
Hoe lang kun je Priorat bewaren?
Topwijnen van oude stokken hebben vaak tien jaar of meer nodig. Een Vi de Vila of jongere blend drink je binnen vijf tot acht jaar. Decanteren helpt bijna altijd.
Wat eet je bij Priorat wijn?
Lam van de grill, stoofvlees, wild en gerijpte harde kazen. Een witte Priorat past goed bij gegrilde vis en gevogelte.
Benieuwd naar de rest van het land? Ontdek ook Spaanse wijn in de breedte, of vergelijk met Rioja en Ribera del Duero.