Ierse whiskey: zacht, fruitig en verrassend veelzijdig
Ierland en Schotland twisten al eeuwen over de vraag wie de whiskey heeft uitgevonden, maar over de stijl is weinig discussie. Ierse whiskey staat bekend als zacht, rond en fruitig, met tonen van groene appel, peer, honing, vanille en een romige graantextuur. Na een lange, moeilijke twintigste eeuw met nog maar een handvol stokerijen beleeft het eiland nu een echte renaissance. Overal in Ierland zijn nieuwe distilleerderijen geopend, en de stijlen zijn gevarieerder dan ooit.
Wat maakt whiskey Iers? De regels en de stijlen
Ierse whiskey is een beschermde geografische aanduiding. De whiskey moet op het eiland Ierland gedistilleerd en gerijpt zijn, dus in de Ierse Republiek of in Noord-Ierland, en minstens drie jaar op houten vaten liggen. Behalve water en karamel mag er niets aan worden toegevoegd. Driedubbele distillatie is geen wettelijke eis, maar wel een sterke traditie die bijdraagt aan de zachte, ronde stijl.
Er zijn vier officiële categorieën:
- Single malt: volledig van gemoute gerst, in een pot still gestookt bij één stokerij.
- Single pot still: de typisch Ierse stijl, van een mengsel van gemoute en ongemoute gerst. De ongemoute gerst geeft een kruidige, olieachtige, volle textuur.
- Single grain: gestookt in een kolomdistilleerketel, licht en zoet, vaak als basis voor blends.
- Blended: een combinatie van twee of meer van deze stijlen. De meeste bekende Ierse merken zijn blends.
Ierse whiskey merken en stokerijen
Teeling bracht in 2015 de whiskeyproductie terug naar het centrum van Dublin, met de eerste nieuwe stokerij in de stad in meer dan 125 jaar. Het huis staat bekend om experimentele vatrijpingen: een IPA-vat, een akvavitvat of een PX-sherryvat, maar ook om zeldzame oude whiskeys van dertig jaar en ouder. De rokerige Blackpitts laat zien dat Iers niet altijd mild hoeft te zijn.
Tullamore D.E.W. is een van de grote klassiekers, een zachte triple blend die sinds 2014 weer in een eigen stokerij in Tullamore wordt gemaakt. Roe & Co is een moderne Dublinse blend, vernoemd naar de negentiende-eeuwse stokerij van George Roe, met een eigen stokerij in een voormalige Guinness-centrale. Drumshanbo van The Shed Distillery in County Leitrim maakt zowel een single pot still als de Galanta single malt. The Irishman Cask Strength en de Ex Libris-reeks van Knappogue Castle maken het aanbod compleet.
Ierse whiskey drinken en combineren
Dankzij de zachte stijl is Ierse whiskey een prima instap voor wie whiskey wil ontdekken. Drink hem puur of met een scheutje water. Een blend werkt uitstekend in een highball of natuurlijk in een Irish Coffee. Bij eten past hij goed bij gerookte zalm, oesters, harde kazen zoals cheddar en bij desserts met appel, karamel of chocolade. Wie de Schotse kant wil vergelijken, vindt in onze Scotch whisky de rokerige en maritieme tegenhangers.
Veelgestelde vragen over Ierse whiskey
Waarom schrijf je whiskey met een e?
In Ierland en de Verenigde Staten is "whiskey" de gangbare spelling, in Schotland en Japan "whisky". Het is een kwestie van traditie, geen wettelijke regel: ook sommige Ierse merken schrijven whisky.
Wat is het verschil tussen Ierse en Schotse whisky?
Ierse whiskey is vaak drie keer gedistilleerd en zelden gerookt, wat een zachtere stijl geeft. Schotse whisky is meestal twee keer gedistilleerd en kan flink turfrokerig zijn. Single pot still bestaat alleen in Ierland.
Wat is het verschil tussen Ierse whiskey en bourbon?
Bourbon komt uit de Verenigde Staten, wordt vooral van maïs gemaakt en rijpt op nieuwe geschroeide vaten. Ierse whiskey is gebaseerd op gerst en rijpt vaak op gebruikte vaten, wat een lichtere houtinvloed geeft.
Welke Ierse whiskey is goed om mee te beginnen?
Een blend zoals Tullamore D.E.W. of Roe & Co is zacht en toegankelijk. Wie meer karakter zoekt, probeert een single pot still. Kijk ook in onze volledige whisky-collectie, bij sterke drank of bij de Ierse gin van Drumshanbo.